Babam ve Oğlum filmini izleyenlerin hafızasında yer eden o sahneyi hatırlarsınız… Küçük Deniz, babası Sadık’a soruyordu:
“İnsan büyüdükçe hayalleri küçülür mü?”
Bu soru aslında sadece insanlar için değil, şirketler için de geçerli. Çünkü iş hayatında sıkça şunu görüyoruz: İlk yıllarında büyük hayaller kuran şirketler; yeni kategoriler yaratmayı, yeni coğrafyalara açılmayı ve oyunun kurallarını değiştirmeyi hedeflerler.
Ancak zamanla;
- Ciro büyür,
- Fabrikalar büyür,
- Organizasyonlar büyür,
- Pazar payı büyür.
Ve fark edilmeden odak noktası değişmeye başlar.
“Nasıl büyürüz?” sorusunun yerini,
“Mevcut olanı nasıl koruruz?” sorusu alabilir.
Oysa iş dünyasının tarihi bize şunu gösteriyor:
Şirketler, büyük hayaller kurdukları için değil; büyük hayaller kurmayı bıraktıkları için küçülmeye başlarlar.
Çünkü gerçek büyüklük;
- Daha büyük bilançolara sahip olmak değil,
- On yıl sonrasını hayal edebilmek,
- Henüz var olmayan fırsatları görebilmek,
- Gerekirse kendi başarı modelini sorgulayacak cesareti gösterebilmektir.
Bazen kendimize şu soruyu sormamız gerekiyor:
Biz gerçekten büyüdük mü, yoksa sadece ölçeğimiz mi büyüdü?
Bugün birçok sektörde asıl rekabet, kaynaklar arasında değil; hayal gücü, cesaret ve vizyon arasında yaşanıyor. Belki de küçük Deniz’in sorusu, iş dünyası için de hâlâ geçerliliğini koruyor:
“İnsan büyüdükçe hayalleri küçülür mü?”
Ben bu soruyu biraz değiştirerek sormak istiyorum:
“Şirketler büyüdükçe vizyonları küçülür mü?”
Sizce şirketlerin olgunlaşma sürecindeki en büyük risk nedir?
Büyüme ile birlikte vizyonun daralması mı, yoksa mevcut başarıyı koruma isteğinin yenilik yapma cesaretinin önüne geçmesi mi?Saygılarımla,
Mustafa BAŞAR